درمان تنگی مجرای ادرار

درمان تنگی مجرای ادرار

haleb2
بهترین راه برای درمان تنگی مجرای ادرار

روشی آسان و بدون عوارض در درمان تنگی مجرای ادرار

راهی مطمئن برای پیشگیری از عود تنگی مجرای ادارار

به ضمیمه تشریح مراحل ده‌گانه استفاده از سوند نلاتون در منزل:

همچنان که می‌دانیم برخی از بیماری‌ها از نظر علم پزشکی امروز، قابل درمان کلی و نهایی نیستند، بیماری‌های مربوط به خون مانند چربی، قند خون، اسید اوریک، فشار خون و بسیاری از بیماری‌های قلبی، عروق، انواع سرطان‌های بدخیم، برخی از انواع بواسیرها، میگرن و برخی از بیماری‌های حاد عصبی، تنگی مجرای ادرار و … از جمله بیماری‌هایی هستند که به سادگی درمان نمی شوند و مدت زمان طولانی را برای درمان آن‌ها به خود اختصاص می‌دهند و اغلب تا آخر عمر با فرد بیمار همراه هستند و گاهی پس از مدتی از درمان، مجددا عود می کنند و بیمار می‌بایست تا پایان عمر، با دارو و معالجات مورد نظر پزشک معالج و در بسیاری از موارد، با انجام رژیم‌های خاص غذایی، درمان خود را دنبال کرده و از شدت و گسترش آن پیشگیری کند. همه باید بدانیم که بیماری همیشه یک عیب یا مکافات یا مجازات نیست و گاهی بیماری‌ها عامل پیشرفت انسان می‌شود و یاد خداوند را نیز بیش از پیش در دل و جان انسان زنده می‌کند. در حدیث آمده است که ساعات بیماری‌ها، ساعات گناهان را پاک می‌کند و از بین می‌برد، گاهی نیز بیماری باعث درجه و رتبه انسان نزد خداوند می‌گردد. هر چند که پیشگیری همیشه آسان‌تر از درمان است و لازم است همه ما به موقع در حفظ سلامت خود کوشا باشیم.

در هر صورت همچنان که اشاره شد، برخی از بیماری‌ها تا آخر عمر با انسان هستند و حتی پس از درمان به صورت مقطعی، مجددا عود می کنند. از جمله این بیماری‌ها، تنگی مجرای ادرار یا حالب است که گاهی این تنگی در مجرای قدامی وجود دارد و درمان آن خیلی ساده‌تر صورت می‌گیرد و گاهی در مجرای خلفی تنگی ایجاد می گردد و غالبا با دیلاته و سونداژ کردن فرد پس از انجام سیستوسکپی، و گذاشتن سوند فول در مجرای بیمار به مدت دو تا سه هفته، درمان می‌شود و مجرای بیمار با گذاشتن سوند شماره 16 یا 18 باز می‌شود. اما پس از مدت زمان کوتاهی، مجددا تنگی عود کرده و بیمار در تخلیه ادرار خود با مشکل مواجه می گردد، در برخی از تنگی ها گاهی به طور کلی مجرای بیمار بسته می‌شود و دیگر سوند عادی فول یا سوند نلاتون، از محل تنگی عبور نمی کند و پیش از انجام سیستوسکپی یا اقدامات دیگر، پزشک معالج ناچار می‌شود سوندی را به صورت مستقیم و از زیر ناف بیمار وارد مثانه کرده و ادرار بیمار از این طریق تخلیه شود. البته تنگی های مجرای ادرار همیشه یکسان نیستند و گاهی میزان تنگی زیاد است و گاهی نیز طول تنگی بیشتر یا کمتر مشاهده می گردد. تصاویر زیر نشان دهنده این واقعیت است.

علل، علائم و راه‌های تشخیص تنگی مجرای ادرار:

عوامل: هر بیماری دارای عللی است که بعضا شناخته شده و بعضا شناخته شده نیستند، از جمله عوامل تنگی مجرای ادرار، عفونت های پی در پی، وارد شدن ضربه مثلا لگد به محل مجرا، یا بروز تصادم و ورود ضربه به لگن و شکستگی آن، سقوط از ارتفاع بلند و ورود ضربه به محل مجرا، دستکاری مجرا مانند سوند زدن نادرست، یا انجام عمل جراحی در این ناحیه مانند عمل پروستات، عامل مادر‌زادی و سایر عوامل از جمله عللی است که باعث تنگی مجرا می گردد.

علائم: باریک شدن قطر ادرار و کاهش محسوس فشار آن، باقی ماندن مقداری از ادرار در مجرا پس از تخلیه آن، سوزش مجرا در حین تخلیه مثانه، و تخلیه کُند مثانه و ضرورت ورود فشار به مثانه و گاهی کلیه برای تخلیه مثانه، پخش شدن یا دوشاخه شدن ادرار، عفونت‌های پی درپی مجرای ادرار، وجود خون در ادرار یا مایع منی، سوزش در هنگام خروج منی از جمله مهمترین علائم تنگی مجرای ادرار هستند که البته گاهی سوزش و سایر علائم می‌تواند به دلیل وجود عفونت یا سایر بیماری‌ها مانند بزرگ شدن پروستات باشد. (در حالت تنگی مجرای خلفی، سوزش در هنگام تخلیه ادرار معمولا در مجرای قدامی احساس می‌گردد در حالی که تنگی در مجرای خلفی وجود دارد)

راه‌های تشخیص: تشخیص تنگی مجرا، از طریق سیستوسکپی و راه دقیق‌تر از آن از طریق اورتروگرافی با وارد کردن سوند به د اخل مجرا و مثانه و تزریق ماده حاجب به داخل آن و عکس برداری در حین تخلیه آن ماده صورت می گیرد. همچنین از طریق رتروگراد پس از تزریق ماده حاجب به داخل مثانه و دریافت عکس صورت می گیرد و در عکس دریافتی میزان و طول تنگی یا تنگی های موجود تشخیص داده می‌شود.

یکی از راه‌های درمان تنگی مجرای ادرار، انجام عمل جراحی و بریدن مکان تنگی و انجام پیوند پوست است که متخصصان می‌گویند عمل نسبتا سختی است و این آخرین گزینه پیش رو برای درمان این بیماری است و تا زمانی که راه‌های ساده‌تر و دارای ریسک کمتر وجود دارد، سراغ این راه نمی‌روند.

haleb1

بهترین و کم ریسک ترین راه درمان تنگی مجرای ادرار:

بهترین و ساده‌ترین راه، انجام سیستوسکپی است که غالبا با بیهوشی کامل صورت می‌گیرد و گاهی در حین عمل سیستوسکپی، در صورت وجود تنگی زیاد، بافت‌های اضافی در محل تنگی، تراش داده می‌شود تا کاملا مجرا باز شود و پزشک معالج در صورت تنگی با میزان بالا، سوند فولی را در مجرای ادرار می گذارد. پس از انجام این عمل، بسته به میزان تنگی، توصیه می‌شود به مدت دو تا سه هفته، سوند در مجرا بماند و برای بیرون آوردن یا کشیدن سوند، لازم است نزد افراد متخصص یا آشنا مراجعه شود.

استفاده از سوند در منزل

پس از کشیدن سوند از مجرا، و برای پیشگیری از عود مجدد تنگی و عدم نیاز مجدد به بستری در بیمارستان و انجام بیهوشی و سیستوسکپی، لازم است بیمار پیش از آن، سوند نلاتون با شماره های دست کم 16 و 18 آماده کند. سوند نلاتون معمولا در فروشگاه های لوازم پزشکی وجود دارد و قیمت آن نیز ارزان است. سوند نلاتون معمولا یک بار مصرف است اما می توان از آن در صورت شستشوی کامل و ضد عفونی آن پس از هر بار استفاده، برای دفعات بعد نیز استفاده کرد.

چگونگی وارد کردن سوند نلاتون به مجرا و مثانه:

برای استفاده از سوند نلاتون در منزل، لازم است این کار را در همان روز کشیدن سوند فولی آغاز کند تا از بازگشت تنگی پیشگیری نماید. در ابتدا بیمار باید دست‌ها و مجرای ادرار و اطراف آن را با آب و صابون کاملا شستشو داده و سپس با بتادین محل را کاملا ضد عفونی نماید، پس از شستشو و ضد عفونی کامل دست‌ها و مجرا، آن گاه قدری ژله لیدوکائین یا ژله لوبریکانت را در نوک سوند و یا نوک مجرا قرار داده و سوند را به آرامی و بدون شتاب، وارد مجرای ادرار کند، (با توجه به این که ژله معمولا دارای مواد بی‌حس کننده است، می‌توان قدری از آن را با سرنگ بدون سرسوزن وارد مجرا کرد اما چندان این کار لازم و ضروری نیست و توصیه نمی‌گردد) هنگامی که سوند به داخل مثانه برسد، ادرار از آن جاری خواهد شد. توصیه می‌شود هیچ گاه سوند را به مثانه خالی وارد نکند و مثانه یا پر باشد یا مقداری ادرار در آن وجود داشته باشد، تا هم سوند آسان‌تر وارد شود و از سوی دیگر با جاری شدن ادرار از مخرج نوک سوند، رسیدن آن به مثانه را احساس کند. پس از رسیدن سوند به مثانه می تواند اندکی صبر کند و نوک سوند را با سر انگشت خود مسدود نماید و نیز می تواند بلا فاصله آن را با آرامی و به تدریج از مجرا خارج سازد. توضیح این که وارد کردن سوند به مجرا در صورت باز بودن آن، هیچ نوع سوزش یا دردی را همراه ندارد و به تدریج بیمار به این کار عادت کرده و برای وی یک کار روزمره خواهد شد، همچنین این عمل ظرف چند دقیقه صورت می‌گیرد و در هر کجا از جمله بر روی تخت خواب می توان آن را انجام داد، اما بهتر است در حمام صورت گیرد. در هر صورت بیمار باید توجه داشته باشد هر گاه علائم تنگی مجرا به ویژه باریک شدن یا کاهش قطر ادرار و یا سوزش آن آشکار شود، لازم است فاصله بین هر بار سوند زدن را کم کرده و در نخستین فرصت از سوند در منزل استفاده کند.

توصیه می‌شود در آغاز، تا دو یا سه هفته همه روزه این عمل را تکرار نماید، پس از آن تا یک ماه یک روز در میان آن را ادامه دهد، پس از آن تا سه ماه، دو یا سه روز در میان آن را ادامه دهد و بر اساس میزان تنگی مجرا، لازم است برنامه یا جدولی را تهیه کند و در فاصله‌های زمانی مشخصی، خود در منزل سوند بزند و حتی پس از مدتی، می‌توان فاصله بین هر بار سون زدن را بین یک تا دو هفته در نظر بگیرد. در هر صورت بیمار باید درک کند که این بیماری عود کننده است و هیچ گاه این راه ساده را برای درمان آن از دست ندهد تا ناچار به بستری مجدد و انجام بی‌هوشی و سیستوسکپی یا عمل جراحی و تحمل دردهای فراوان و خونریزی از مجرا نگردد. از این رو لازم است تا پایان عمر با این اقدام، از عود مجدد تنگی مجرای خود پیشگیری کند.

مراحل ده‌گانه استفاده از سوند نلاتون در منزل:

1- تهیه چند عدد سوند شماره‌های 12، 14، 16، و 18

2- تهیه یک لوله ژله لوبریکانت یا دو لوله ژل لیدوکائین

3- تهیه مقادیری بتادین

4- شستشوی دست‌ها و محل مجرای ادرار و اطراف آن با آب و صابون،

5- ضد عفونی رو و پشت دست‌ها و محل مجرا با بتادین،

6- بیرون آوردن سوند شماره 18 فرنج از پاکت مخصوص آن و یا شستشوی داخل و بیرون سوند نلاتون با آب (در صورت استفاده مجدد)

7- ضد عفونی سوندداخل و بیرون سوند نلاتون،(در صورت استفاده مجدد)

8- آغشته کردن نوک سوند یا محل مجرا با مقداری ژله، می‌توانید کمی از آن را روی پشت دست بریزید و نوک سوند را با آن آغشته کنید (یا داخل کردن آن با سرنگ بدون سرزوزن، که چندان ضروری نیست)

9- وارد کردن سوند نلاتون به آرامی به داخل مجرای ادرار ( بهتر است مثانه پر از ادرار باشد یا دست کم ادرار زیادی در آن باشد)

10- خارج ساختن سوند از مجرا و شستشوی کامل داخل و بیرون آن با آب و ضد عفونی با بتادین در صورت قصد استفاده مجدد از آن در مراحل بعدی، (پس از رسیدن سوند به مثانه، ادرار از مخرج دیگر سوند جاری می‌شود، در این صورت می‌توانید چند ثانیه نوک آن را با انگشت شصت مسدود سازید و یا به آرامی سوند را از مجرا خارج سازید و در این صورت عملیات ورود سوند به مجرا پایان می‌یابد و لازم است مابقی ادرار را از طریق مجرا تخلیه کنید.)

دو نکته مهم در استفاده از سوند نلاتون:

1- چنانچه برای نخستین بار برای استفاده از سوند نلاتون در منزل استرس و نگرانی دارید، لازم یک بار در مطب یکی از پزشکان متخصص و یا بخش اورژانس یکی از بیمارستان‌ها از نزدیک استفاده از آن را یاد گرفته و در مراحل بعدی شخصا در منزل از سوند استفاده کنید.

2- توجه داشته باشید در نخستین بار استفاده از سوند، و یا در صورت فاصله بیش از ده روز از نوبت سوند زدن قبلی، چنانچه نتوانید سوند شماره 18 را در مجرا وارد کرده و به مثانه برسانید، از ادامه کار منصرف شده و از دستکاری بیشتر مجرا جدا خودداری کنید، زیرا مجرای دستکاری شده آمادگی ورود سوند با شماره کمتر را نخواهد داشت. چند ساعت بعد و یا فردای آن روز با کاهش شماره سوند، سوند 16 را امتحان کنید، چنانچه سوند 16 نیز از محل تنگی عبور نکند، لازم است چند ساعت پس از آن و یا فردای آن روز سوند شماره 14 فرنج را امتحان کنید و در صورت وجود مشکل، می توانید با سوند 12 امتحان کنید، در هر صورت از ادامه این کار بسیار ساده خسته نشوید. چنانچه سوند‌های شماره کمتر به آسانی وارد مجرا شود، نباید شتاب کنید و دست کم یک هفته همه روزه از همان سوند شماره‌های پایین استفاده کنید، و پس از آن دو شماره سوند را افزایش دهید و به مدت یک هفته همه روزه از این شماره سوند استفاده کنید، و به همین ترتیب و به تدریج شماره سوند را به سوند شماره 18 فرنج برسانید.

بیمارانی که به توضیح بیشتری نیاز دارند، می توانند با این نشانی مکاتبه کنند:

[email protected]
با مکاتبه با این نشانی به هرگونه پرسشی در این زمینه پاسخ داده خواهد شد.
به امید سلامت همگان و شفای همه بیماران به ویژه بیماران صعب العلاج

با تشکر و دعای خیر

عباس معتقدی

مهرماه 1392

منبع تصاویر:

http://www.safarinejad.ir/article.aspx?i=4&a=320
لینک هایی در باره تنگی مجرای ادرار:

http://www.safarinejad.ir/article.aspx?i=4&a=320
http://majari-edrar.blogfa.com/

http://www.7sib.ir/fa/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87/%D8%AA%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86
http://dr-beik.com/41/%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%8A-%D9%87%D8%A7%D9%8A-%D9%85%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D9%8A-%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%B1-(%D9%BE%D9%8A%D8%B4%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87)/
http://radiologyinfo.blogfa.com/post-18.aspx

——————————————————————————–

اطلاعاتی در باره انواع سوندها

کاتتر، سوند ادراری یا سُند ادراری، لوله باریک، توخالی و انعطاف پذیری است که برای جمع‌آوری ادرار ،درون مثانه قرار داده می‌شود.
موارد استفاده و کاربرد
موارد مصرف اصلی سوندها زمانی است که به هر دلیل تخلیه ادرار به شکل مناسب صورت نمی‌گیرد.کاتتر ادراری ممکن است برای مدت کوتاهی پس از جراحی هنگامی که فرد نمی‌تواند به توالت برود مورد استفاده قرار گیرد، یا هنگامی وجود یک بیماری یا جراحت ایجاب کند برای درازمدت به کار گرفته شود.

دیگر اهداف سونداژ مثانه
گرفتن نمونه ادرار استریل (به خصوص در خانمی که پریود می باشد)
اندازه گیری میزان باقی مانده ادرار در مثانه بعد از عمل دفع
مورد استفاده برای بیماری که بی اختیاری دارد.
قبل و بعد از عمل جراحی
تخلیه مثانه قبل از انجام آزمایشی خاص
انواع
سوندها از دو جنبه مهم با یکدیگر تفاوت دارند، اول نوع و محل قرارگیری و دوم مدت زمان باقی‌ماندن در محل.[۲] سوندها دارای انواع گوناگونی هستند که شامل موارد زیر می‌شوند[۲]:

سوندهای ساده یا نلاتون یا یکبار مصرف
سوند فولی ( دوشاخه یا سه شاخه)
سوند پترز
سوندهای فلزی
سوند حالب
سوند بنیکه
منبع: http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D9%88%D9%86%D8%AF_%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%B1%DB%8C

اطلاعاتی دیگر در باره سوند: http://vista.ir/article/239203

نوشته شده توسط عباس معتقدیدوشنبه, ۱۳ دی ۱۳۹۵ ساعت ۱۱:۲۳ ب.ظ

۱ نظر

نظر -49 - 0 از 1اولین« قبل بعد  » آخرین 
  1. تصویر پروفایل مدیر سایت

    با سلام خدمت کاربران محترم، بیمارن مبتلا به تنگی مجرای ادرار علواه بر ایمیل، می توانند از طریق صفحه “ارتباط با ما” نیز پرسش های خود را در این خصوص مطرح کنند.

نظر -49 - 0 از 1اولین« قبل بعد  » آخرین 

دیدگاه

You must sign in to post a comment.