احادیث هفته

احادیث هفته

copy-of-shiaslam

تدوین : مدیر سایت شیعه نت

حدیث هفته

بدون شک احادیث و روایات رسیده از پیامبر عالی مقام اسلام و خاندان پاک آن حضرت، فرهنگی از زلال معارف را تشکیل داده است که می تواند کام تشنه همه افراد بشریت را سیراب ساخته و با عمل و تمسک به آن ها تأثیرات ماندگاری در پر کردن خلأ های درونی بشر بر جای خواهد گذاشت و در پرتو آن کلمات و سخنان نورانی، زمینه برای رسیدن به قله های رفیع انسانیت و رفع وابستگی های مادی بشرفراهم خواهد شد. احادیث وارد شده در کتب احادیث که شامل ده ها هزار روایت است، در سه بخش عقاید و کلام، فقه و مسایل فرعی واحکام وبخش سوم اخلاق خلاصه می شود.

ما در این بخش از سایت صرفا به بیان و شرح مختصری از برخی از احادیث اخلاقی می‌پردازیم و امید‌واریم بتوانیم گامی هرچند کوچک در نشر این فرهنگ غنی اسلامی برداشته و پاسخی ناچیز به نیاز مبرم جوامع اسلامی نسبت به ضروری‌ترین موضوعات مورد نیاز در قالب موعظه و پند و اندرزهای موجود در روایات بدهیم . اکنون جهان بشریت در دریایی طوفانی و پر طلاطم از اندیشه‌ها و گردابی از وسوسه‌های شیطان های جن و انس گرفتار آمده است و به کشتی نجاتی همانند کشتی حضرت نوح (علیه السلام ) نیازمند است . این کشتی در شرایط حاضر و پس از رحلت جانگداز آخرین فرستاده الهی و بنا به فرموده پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله ) در حدیث سفینه که در کتب معتبر شیعه و سنی از جمله در مستدرک حاکم نقل شده است ، یقینا در اهل بیت آن حضرت ( علیهم السلام ) تبلور یافته است و تمسک به مذهب اهل بیت (ع ) و التزام قلبی و عملی به کلمات نورانی آن بزرگواران، در حقیقت تذکره آن کشتی خواهد بود. امید واریم مورد توجه کاربران و مراجعان محترم قرار گرفته و این جانب اجر و ثواب آن را به روح پدر و مادر خود اهدا می نمایم.

التماس دعا – عباس معتقدی

——————————————————————————–

شروع احادیث هفته : 15 شعبان المعظم /1428 مطابق 8/شهریور / 1386

——————————————————————————–

«حدیث هفته»

– قال رسول الله (ص) : الصائم فی عباده و إن کان علی فراشه ما لم یغتب مسلما ( تحف العقول / مواعظ النبی و حکمه

همچنان که پیامبر خدا(ص) در خطبه شعبانیه فرموده اند که در ماه خدا رمضان خواب شما عبادت و دم و بازدم شما تسبیح است . بنا بر این فرد روزه دار هر چند بخوابد با توجه به این که از مبطلات روزه امساک می نماید لحظه لحظه و در تمام ساعات روز ثواب عبادت را دارد و در حال عبادت است حتی اگر در بستر خواب یا در حال استراحت باشد اما نکته مهم و قابل توجه در این حدیث شریف این است که روزه صرفا به امساک کردن از خوردنی ها و نوشیدنی ها و میطلات دیگر روزه نیست بلکه روزه زبان و حتی روزه فکر و اندیشه بنا بر آن چه در روایات وارد شده است از روزه شکم حایز اهمیت بیشتری است و زبان روزه دار نیز باید از گفتن آنچه که غیبت شمرده می شود پرهیز نماید زیرا غیبت کردن برادر مسلمان به منزله خوردن گوشت اوست در حالی که مرده است زیرا قران کریم در سوره حجرات می فرماید « ولا یغتب بعضکم بعضا أیحب أحدکم أن یأکل لحم أخیه میتا فکرهتموه …» در حدیثی نیز از رسول خدا ( صلی الله علیه و آله و سلم ) وارد شده است که « الغیبه أشد من الزنا فقیل یا رسول الله و لم ذ لک ؟ قال صاحب الزنا یتوب فیتوب الله علیه و صاحب الغیبه یتوب فلا یتوب الله علیه حتی یکون صاحبه الذی أغتابه یحله » ( خصال شیخ صدوق (رحمه الله ) ج1 /73 ) غیبت کردن از زنا نمودن گناهش سنگین تر است زیرا فرد زنا کار توبه می نماید و توبه اش در درگاه خداوند پذیرفته می شود اما توبه غیبت کننده تا زمانی که غیبت شونده او را نبخشد ؛ پذیرفته نخواهد شد . از این رو باید در حال روزه دقت نماییم از زبان خود مواظبت به عمل آوریم و از غیبت کردن دیگران و رنجاندن آنان با زبانمان بپرهیزیم .

——————————————————————————–

– قال علی بن ابی طالب(علیه السلام): عجبت لمن یقنط و معه الإستغفار. (نهج البلاغه/ حکمت 84)

حضرت علی (ع) فرموده‌اند: از کسی که به لطف خدا نا امید است اما راه استغفار به روی او باز است، شگفت دارم.

یکی از موهبت‌های الهی نزد انسان‌ها، توبه و استغفار است، خداوند متعال راهی را فراروی گناهکاران قرار داده تا با ورود به آن، گذشته خود را جبران سازند و از آن رهگذر خود را به او نزدیک سازند. خداوند نسبت به همه موجودات به ویژه انسان‌ها لطف دارد و از توبه و انابه و بازگشت و پشیمانی گناهکاران استقبال می‌کند و آنان را در صورت توبه و استغفار قلبی و عملی مورد بخشش قرار می‌دهد و طبعا دست رد به سینه آنان نمی زند هر چند که کفه گناهان آنان سنگین و کفه کارهای نیک آنان سبک باشد. همچنین توبه و استغفار علاوه بر بخشش و غفران الهی دارای آثار وضعی در زندگی دنیوی است و خداوند درهای رحمت و برکت خود را به روی بنده خود که به سوی او بازگشته و نسیم بخشش و آمرزش بر او وزیده، می‌گشاید و او را مورد لطف و کرم خود قرار می‌دهد.

در شماری از آیات قرآن کریم سخن از توبه و استغفار به میان آمده است. از جمله آن آیات 10 تا 12 از سوره نوح است که به آثار استغفار اشاره می کند: فَقُلْتُ اسْتَغْفِرُوا رَبَّکُمْ إِنَّهُ کَانَ غَفَّارًا ﴿۱۰﴾یُرْسِلِ السَّمَاء عَلَیْکُم مِّدْرَارًا ﴿۱۱﴾وَیُمْدِدْکُمْ بِأَمْوَالٍ وَبَنِینَ وَیَجْعَل لَّکُمْ جَنَّاتٍ وَیَجْعَل لَّکُمْ أَنْهَارًا ﴿۱۲﴾ و گفتم از پروردگارتان آمرزش بخواهید که او همواره آمرزنده است تا بر شما از آسمان باران پى در پى فرستد و شما را به اموال و پسران یارى کند و برایتان باغ‌ها قرار دهد و نهرها براى شما پدید آورد.

همچنین در سوره تحریم آیه 8 می فرماید: یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا تُوبُوا إِلَى اللَّهِ تَوْبَهً نَّصُوحًا عَسَى رَبُّکُمْ أَن یُکَفِّرَ عَنکُمْ سَیِّئَاتِکُمْ وَیُدْخِلَکُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ یَوْمَ لَا یُخْزِی اللَّهُ النَّبِیَّ وَالَّذِینَ آمَنُوا مَعَهُ نُورُهُمْ یَسْعَى بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَبِأَیْمَانِهِمْ یَقُولُونَ رَبَّنَا أَتْمِمْ لَنَا نُورَنَا وَاغْفِرْ لَنَا إِنَّکَ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ ای کسانی که ایمان آورده اید! به درگاه خدا توبه کنید، توبه ای خالصانه; امید است پروردگارتان بدی هایتان را از شما بزداید و شما را به بوستان هایی درآورَد که از پایین آنها نهرها جریان دارد در روزی که خداوند این پیامبر و کسانی را که با او ایمان آورده اند رسوا نمی کند; نور آنان در پیش رویشان و از جانب راستشان می شتابد، می گویند: پروردگارا! نور ما را برایمان کامل کن و ما را بیامرز، بی شک تو بر هر چیزی توانایی.

توبه دارای شرایطی است و چنان‌چه بنده گریز‌پای و گناه‌کار از صمیم قلب در پیشگاه پروردگار عالم اظهار پشیمانی کرده و کلمه استغفار از اعماق جان وی بر زبانش جاری گردد و توبه و بازگشت به سوی خداوند با عزم و اراده جدی صورت گیرد قطعا مورد قبول خداوند قرار خواهد گرفت و این بنده مورد لطف و رحمت بیکران الهی قرار خواهد گرفت، اما چنان‌چه استغفار و توبه صرفا زبانی باشد و نسیم توبه و استغفار بر دل و جان بنده خطا کار وزیده نشود و عمق وجود انسان از آن بهره ای نبرد، بدیهی است که چنین بنده‌ای از بخشش و آمرزش الهی بی‌بهره خواهد بود و چنین توبه‌ای سودی به حال او نخواهد داشت. امام هشتم علی بن موسی الرضا (علیه السلام) در حدیثی می‌فرمایند: «من إستغفر الله بلسانه و لم یندم بقلبه فقد إستهزء بنفسه» یعنی کسی که با زبان استغفار کند ولی در دل پشیمان نباشد، خود را استهزاء نموده است»

همچنین توبه باید به موقع و پیش از فوت وقت صورت گیرد و انسان تحت تأثیر وسوسه‌های شیطانی در توبه کردن امروز و فردا نکند و در بازگشت به سوی خدا شتاب نماید. فرعون مصر با وجود مشاهده آیات الهی و معجزات حضرت موسی (علیه السلام) با سنگ دلی به جنگ ولی و پیامبر خدا رفت و تا آخرین تیر در برابر حق پافشاری کرد، اما بر اساس آیه شریفه قرآن کریم «وَجَاوَزْنَا بِبَنِی إِسْرَائِیلَ الْبَحْرَ فَأَتْبَعَهُمْ فِرْعَوْنُ وَجُنُودُهُ بَغْیًا وَعَدْوًا ۖ حَتَّىٰ إِذَا أَدْرَکَهُ الْغَرَقُ قَالَ آمَنتُ أَنَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا الَّذِی آمَنَتْ بِهِ بَنُو إِسْرَائِیلَ وَأَنَا مِنَ الْمُسْلِمِینَ آنگاه که در رود نیل در حال غرق شدن بود گفت: باور کردم که معبودی نیست جز آن کس که بنی اسرائیل به او ایمان آورده‌اند و من از تسلیم شدگانم. اما حضرت جبرئیل در این لحظه که شاهد غرق شدن وی بود مشتی از لجن از ته رود نیل برداشت و به دهان فرعون زد و فرمود «آلآن و قد عصیت من قبل» یعنی اکنون به خدا ایمان می‌آوری در حالی که در گذشته نافرمانی کردی؟ اما در عین حال .و با وجود غرق شدن فرعون و سپاهیان وی و پیروزی حضرت موسی(ع) و بنی اسرائیل بر فرعون و فرعونیان، و طبق برخی از تفاسیر حضرت جبرئیل تا ظهور اسلام و نزول این آیه از قرآن کریم همواره نگران بود که نکند خداوند ایمان فرعون را در آن لحظه پذیرفته باشد و جبرئیل را به دلیل این اقدام مجازات فرماید و این نگرانی حضرت جبرئیل نشانه لطف بیکران الهی و عظمت غفران و رحمت خداوند است.

——————————————————————————–

-قال علی بن ابی طالب(علیه السلام): ینبغی للعاقل أن یحترس من سکرالمال وسکر القدره وسکر العلم و سکر المدح و سکر الشباب، فإنّ لکل ذلک ریاح خبیثه تسلب العقل و تستخف الوقار. (غرر الحکم/ج2)

در این روایت حضرت امیر المؤمنین علی ابن ابی طالب(علیه السلام)، تکبر و خود بزرگ بینی را به مستی تعبیر فرموده اند و می فرمایند: برای فرد عاقل سزاوار است که از پنج مستی بپرهیزد: از مستی مال و ثروت و مستی قدرت و مستی علم و دانش و مستی مدح و ستایش و مستی جوانی، زیرا برای هر یک از این مستی ها، باد های پلیدی است که عقل را از بین می برد و وقار و طمأنینه را کاهش می دهد.

بدیهی است که هریک از این نعمت ها که گاهی همه آن ها به یک فرد نیز داده می شود ، می تواند عاملی برای تکبر و مستی باشد. انسان هیچ گاه به گذشته و آینده و سرنوشت خود نمی اندیشد و از یاد می برد که زمانی کودک بود،ناتوان بود، تنگدست و مستمند و بدون دانش و اعتبار اجتماعی بود و زمانی دیگر فرا خواهد رسید که آنچه را زمانی خداوند از روی لطف و حکمت به او داده، خواهد ستاند؛ جوانی او با سراشیبی پیری مواجه خواهد شد، توانایی جسمی وی از دست خواهد رفت، قدرت سیاسی و اجتماعی ماندگار نخواهد ماند، با حادثه کوچک یا در دوران کهولت سن و با تحلیل قوای فکری، آن چه را از علم و دانش با سختی و مشکلات فراوان فرا گرفته، از کف خواهد داد و در دوران پیری و پایان عمر خویش با نگاهی گذرا بر زندگانی خود، می بیند که اکنون عمر کوتاهش چون ثانیه ای سپری شده و جز آن چه را که برای رضای حق در دوران عمر خود انجام داده، سرمایه دیگری در اختیار ندارد. پس ای برادر و خواهر گرامی! عمری که این چنین با سرعت می گذرد و سرنوشت همه انسان ها بلکه همه موجودات به جز وجود لایزال حق تعالی با نابودی و فنا گره خورده است، ارزش این را دارد تا به خاطر نعمت های فنا پذیر خدادادی، بر هم نوعان خود فخر فروشی کنیم و به مفاخر مادی دنیوی دل خوش نماییم؟

بر اساس برخی از آیات قرآن کریم، خداوند به افراد فخر فروش و متکبر نگاه بسیار منفی دارد و آنان را از عنایات خود بی بهره می نماید. در آیه 23 از سوره نحل می فرماید: ” إنه لا یحب المستکبرین” یعنی خداوند افراد متکبر را دوست ندارد. در آیات زیادی از قرآن کریم خداوند از متکبرین به بدی یاد نموده است و در باره تکبر و کفر ابلیس در جریان امتناع وی از سجده بر حضرت آدم می فرماید:” و إذ قلنا للملائکه أسجدوا لآدم فسجدوا إلّا ابلیس أبی و إستکبر و کان من الکافرین” (بقره/34) طبق این آیه شریفه، شیطان چون از روی تکبر نسبت به سجده بر آدم بر اساس امر الهی امتناع ورزید، سرنوشتش به کفر و غضب خداوند ختم گردید و از نزد خداوند متعال رانده شد و از بهشت نیز اخراج شد و هزاران سال عبادت و پرستش او بر باد رفت.

حضرت علی (علیه السلام) در حدیثی دیگر در باره تکبر می فرمایند:” ما لإبن آدم و الفخر، أوله نطفه و آخره جیفه ، لا یرزق نفسه و لا یدفع حتفه”(نهج البلاغه حکمت 443)

یعنی آدمی زاد را چه با ناز و فخر فروشی؟ در آغاز نطفه بوده است و در پایان و پس از مرگ به مرداری تبدیل خواهد شد و از تأمین روزی خود عاجز است و توان پیشگیری از مرگ خود را نیز ندارد.

به لطف الهی در باره این موضوع در بخش های آینده سخن خواهیم گفت و به روایاتی دیگر اشاره خواهیم نمود.

——————————————————————————–

– قال رسول الله (ص) : الصائم فی عباده و إن کان علی فراشه ما لم یغتب مسلما ( تحف العقول / مواعظ النبی و حکمه

همچنان که پیامبر خدا(ص) در خطبه شعبانیه فرموده اند که در ماه خدا رمضان خواب شما عبادت و دم و بازدم شما تسبیح است . بنا بر این فرد روزه دار هر چند بخوابد با توجه به این که از مبطلات روزه امساک می نماید لحظه لحظه و در تمام ساعات روز ثواب عبادت را دارد و در حال عبادت است حتی اگر در بستر خواب یا در حال استراحت باشد اما نکته مهم و قابل توجه در این حدیث شریف این است که روزه صرفا به امساک کردن از خوردنی ها و نوشیدنی ها و میطلات دیگر روزه نیست بلکه روزه زبان و حتی روزه فکر و اندیشه بنا بر آن چه در روایات وارد شده است از روزه شکم حایز اهمیت بیشتری است و زبان روزه دار نیز باید از گفتن آنچه که غیبت شمرده می شود پرهیز نماید زیرا غیبت کردن برادر مسلمان به منزله خوردن گوشت اوست در حالی که مرده است زیرا قران کریم در سوره حجرات می فرماید « ولا یغتب بعضکم بعضا أیحب أحدکم أن یأکل لحم أخیه میتا فکرهتموه …» در حدیثی نیز از رسول خدا ( صلی الله علیه و آله و سلم ) وارد شده است که « الغیبه أشد من الزنا فقیل یا رسول الله و لم ذ لک ؟ قال صاحب الزنا یتوب فیتوب الله علیه و صاحب الغیبه یتوب فلا یتوب الله علیه حتی یکون صاحبه الذی أغتابه یحله » ( خصال شیخ صدوق (رحمه الله ) ج1 /73 ) غیبت کردن از زنا نمودن گناهش سنگین تر است زیرا فرد زنا کار توبه می نماید و توبه اش در درگاه خداوند پذیرفته می شود اما توبه غیبت کننده تا زمانی که غیبت شونده او را نبخشد ؛ پذیرفته نخواهد شد . از این رو باید در حال روزه دقت نماییم از زبان خود مواظبت به عمل آوریم و از غیبت کردن دیگران و رنجاندن آنان با زبانمان بپرهیزیم .

——————————————————————————–

– قال رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم): «دخلت الجنه فرأیت علی بابها: الصدقه بعشره و القرض بثمانیه عشر، فقلت یا جبرئیل کیف صارت الصدقه بعشره و القرض بثمانیه عشر؟ قال لان الصدقه تقع بید الغنی و الفقیر و القرض لا یقع الا بید الفقیر»(نهج الفصاحه /1557)

پیامبر خدا فرمودند: داخل بهشت شدم و بر در بهشت دیدم که برای صدقه ده برابر پاداش و برای قرض هیجده برابر است، پس از جبرئیل پرسیدم که چگونه برای صدقه ده برابر و برای قرض هیجده برابر است؟ پس جبرئیل پاسخ داد : زیرا صدقه به فرد نیازمند و بی نیاز داده می شود اما قرض فقط به فرد نیازمند داده می شود.

همچنان که همه می دانند قرآن کریم در آیات زیادی از صدقه و انفاق سخن گفته است و به مسلمانان چگونگی دادن صدقه را نیز آموخته است، به عنوان نمونه در این آیات خداوند می فرماید:«یا أیها الذین آمنوا لا تبطلوا صدقاتکم بالمنّ و الأذی کالذی ینفق ماله رئاء الناس و لا یؤمن بالله و الیوم الآخر …» (بقره / 264) « إن تبدوا الصدقات فنعمّا هی و إن تخفوها و تؤتوها الفقراء فهو خیر لکم و یکفّر عنکم سیّئاتکم والله بما تعملون خبیر» (بقره/271) در این آیات می فرماید صدقه دادن نباید همراه با اذیت و منت باشد ، همچنین می فرماید چنانچه صدقه به صورت پنهانی باشد بهتر است و باعث پاک شدن انسان از گناهان می گردد.

در روایات وارده نیز بسیار در این باره سخن گفته شده و مسلمانان را به دادن صدقه و دستگیری از مستمندان و تهیدستان فرا خوانده و تشویق نموده است. پیامبر خدا (ص) در حدیثی می فرمایند :« داوو مرضاکم بالصدقه فإنها تدفع عنکم الأمراض و الاعراض» بیماران خود را با صدقه درمان نمایید زیرا صدقه بیماری ها و درد ها را مداوا می کند. در حدیثی نیز از حضرت علی (ع) وارد شده است که : « بالصدقه تفسح الآجال» با صدقه دادن اجل ها و مرگ به تأخیر می افتد. همچنان که در بسیاری از روایات برای اعمال انسان ثواب اخروی ذکر شده است؛ برای برخی از آن ها نیز تأثیرات وضعی و دنیوی ذکر گردیده است، به عنوان نمونه خواندن قرآن بنا بر آن چه در روایات آمده است ؛ باعث نور چشم و دل انسان می گردد ، همچنین خواندن دعا و برخی از اذکار و سوره های قرآنی باعث شفای انسان می گردد. از نظر علمی نیز ثابت شده است که جهان، جهان امواج است و برای هر کاری یا هر گفتاری و نیتی، موجی است که بر خود انسان و نیز اطراف وی تأثیراتی بر جای می گذارد. شاید شنیده یاشید که یک دانشمند ژاپنی 10000 آزمایش بر روی مولکول های آب انجام داده است و پس از آزمایشات انجام شده، تصاویر مولکول های نمونه های گوناگون آب های منجمد شده را در زیر میکروسکوپ، تصویر برداری کرده و آن ها را به دیگران نمایش داده است، وی همچنین نتیجه گیری کرده است که همه حرکات و سکنات ما و حتی نیت های قلبی ما بر روی آب اثرات مثبت یا منفی می گذارد، که البته طبیعی است که بر موجودات دیگر زنده و غیر زنده مانند جمادات نیز آثاری را بر جای می گذارد. بر این اساس است که پیامبر خدا در حدیثی می فرمایند: «الدعاء جند من أجناد الله مجند یرد القضاء بعد ما یبرم» یعنی دعا و نیایش سربازی از سربازان مسلح خداست که از قضای محتوم پیش گیری می نماید. اما در باره چگونگی صدقه دادن، امام صادق (علیه السلام) می فرمایند: «أفضل الصدقه، صدقه سرّ باللیل إلی ذی رحم کاشح» ( مستدرک الوسائل/ج7/ص195) بهترین صدقه ، صدقه ای است که در شب و به صورت پنهانی به رحم و خویشاوندی که قطع رحم کرده و فاصله گرفته است، داده شود.

در باره امامان معصوم در این خصوص ، حکایات زیاد است و در خصوص امام سجاد (علیه السلام) نقل شده است که آن حضرت، شبها با چهره پوشیده، نان و غذا بری فقرای مدینه می برد و آنان آن حضرت نمی شناختند تا این که از دنیا رفتند آن گاه فقرا فهمیدند آن کسی که برای آنان غذا می آورده است امام زین العابدین بوده است ، همین مطلب در باره امام جعفر صادق(علیه السلام) نیز نقل شده است که آن حضرت در نیمه های شب وارد خرابه ها می شدند و بالای سر هر یک از فقرا ،قرص نانی می گذاشتند و از خرابه بیرون می آمدند و اهل خرابه متوجه نمی شدند که چه کسی برای آنان غذا و نان آورده است! همه این خاندان پاک ، انسان هایی کریم و الهی بوده اند و چنین حکایاتی در باره هر یک از آنان رخ داده ولی بر دیگران پوشیده مانده است و به عنوان اسراری در زندگانی آن بزرگواران بر دیگران آشکار نگردیده است.

در حدیثی که از پیامبر خدا در آغاز این بخش نقل شد، آن حضرت فرمودند که بر روی در بهشت برای صدقه ده بربابر پاداش و برای قرض الحسنه هیجده برابر ذکر شده است و طبیعی است، کسی که قرض می گیرد قطعا نیازمند است زیرا می داند که باید در موعد مقرر آن را به فرد قرض دهندخ ذباز گرداند و بی دلیل یا از روی بسی نیازی اقدام به دریافت وام و قرض نمی نماید اما افراد سائل یا متکدی در برخی موارد نیازی ندارند اما از روی عادت گاهی دست به گدایی زده و تکدی می کنند. چه بسیارند در تهران و شهر های بزرگ و کوچک افرادی که درارای زندگی مرفه بوده وسرمایه آنان از بسیاری از کارمندان و کسبه کوچه و بازار بیشتر است، اما از سویی به این کار عادت کرده و از سوی دیگر به دلیل ترحم دیگران بر آنان همه روزه درآمد بالایی را به دست می آورند و به آسانی نمی توانند از این کار دست بکشند و گاهی گفته می شود برخی از متکدیان در تهران، ماهانه چندین میلیون تومان درآمد دارند که البته چنین وضعی منحصر به کشور ما نیست و در بسیاری ار نقاط جهان به ویژه کشور های جهان سوم وضع مشابه به چشم می خورد. به هر روی کسی که دارای کرامت نفس و مناعت طبع است مگر در حالات سخت زندگی، هیچ گاه حاضر نیست کرامت خود را زیر پا بگذارد و در شرایط سخت زندگی نیز تنها به قرض الحسنه متوسل شده و مشکل خود را با قرض گرفتن مرتفع می نماید ، از این روست که پاداش قرض دادن بیش از صدقه دادن است.

– قال الامام علی (علیه السلام)مکتوب فی التورات فی صحیفتین ، إحداهما: من أصبح علی الدنیا حزینا فقد أصبح لقضاءالله ساخطا و من أصبح من المؤمنین یشکو مصیبه نزلت به إلی من یخالفه علی دینه فإنما یشکو ربه إلی عدوه و من تواضع لغنی طلبا لما عنده ، ذهب ثلثا دینه و من قرأ القرآن فمات فدخل التار فهو ممن یتخذ آیات الله هزوا . و قال (علیه السلام ):فی الصحیفه الأخری : من لم یستشر یندم ، و من یستأثر من الأموال یهلک ، و الفقرالموت الأکبر . ( تحف العقول/ کلمات قصار امیر المؤمنین )

جای شکی نیست که پیامبر خدا و خاندان پاک آن حضرت دارای علوم زیادی بوده اند و کوچک و بزرگ آنان از علم لدنی یا غیر اکتسابی برخوردار بوده اند و حضرت علی (علیه السلام ) بسیار می فرموده اند که « سلونی قبل أن تفقدونی » یعنی هر آنچه می خواهید از من بپرسید پیش از آن که مرا از دست بدهید و گاهی می فرمودند که من به راه های آسمان آگاهترم تا راه های زمین و علوم بیشماری از سوی خداوند و به واسطه پیامبر خدا در اختیار آن حضرت قرار داده شده است زیرا آن حضرت فرموده اند که پیامبر خدا پیش از رحلتشان هزار باب علم و دانش به من تعلیم دادند که از هر باب آن هزار باب دیگر گشوده می شود، و در واقع یک میلیون از ابواب علوم گوناگون را در لحظه ای کوتاه به آن حضرت آموزش داده اند . آن حضرت احیانا به برخی از کلمات و مطالب تورات و انجیل و زبور اشاره و استناد می فرموده اند که از جمله آن ها این حدیث شریف است که فرموده اند: در تورات دو صحیفه نوشته شده است یکی این که هر کس بر دنیا غمگین شود به قضای خدا ناراضی است و هر مؤمنی مصیبت خود را به مخالف دینش شکوه نماید از پروردگارش نزد دشمن او شکایت نموده است و هر کس برای توانگری به طمع مالش تواضع نماید دو سوم دینش از دست خواهد رفت و هر کس قرآن را خوانده اما پس از مرگ به دوزخ افتد از کسانی است که آیه های خدا را به مسخره گرفته است و فرمود : در صحیفه دیگر آمده است : هر کس مشورت نکند پشیمان خواهد شد و هرکس مال جمع کند هلاک خواهد شد و فقر و تهیدستی مرگ بزرگ تر است .

این حدیث شریف می تواند به عنوان دستور العملی برای همه مورد استفاده قرار گیرد و زندگانی آن حضرت و استاد ایشان ، پیامبر اکرم ( صلی الله علیه و آله ) و نیز یازده ستاره آسمان امامت و ولایت الگویی است که همین کلمات و عبارات ارزشمند در آن تجسم یافته است . حضرت علی (ع) در دوران عمر شصت و سه ساله خودهیچ گاه دل به دنیا نبست و حتی در دوران چهار پنج ساله خلافت خود ، تغییری در زندگی شخصی ایشان پدیدار نشد و آن قدر از این متاع قلیل ، گریزان بود که می فرمود : تو را سه طلاقه کرده و راهی برای بازگشت بر جای نگذاشته ام و مصیبت های خود را به خدا عرضه می نمود و از بیان آن نزد دشمنان و حتی دوستان خود پرهیز می کرد و سینه آن حضرن پر از درد و رنجی بود که پس از درگذشت رسول خدا بر آن وارد شده بود و همه را با خود به جهان دیگر برد و نزد آن حضرت تهیدست و ثروتمند یکسان بودند و به والیان امر نیز همواره این توصیه را داشتند که نمونه های آن را می توان در عهد نامه مالک اشتر و نیز نامه آن حضرت به عثمان ابن حنیف سراغ گرفت . او قرآن ناطق بود و آیه ای از قرآن را تلاوت نمی کرد مگر این که پیش از آن بدان عمل کرده بود و آیات قرآن در جسم و جان او ریشه دوانیده و تجسمی از آیات الهی گردیده بود ، او با اینکه در سیاست و مسایل گوناگون نسبت به همه برتری داشت اما هیچ گاه خود را از مشورت با دیگران بی نیاز نمی دانست و از انباشتن درهم و دینار به شدت پرهیز داشت اما در عین حال از فقر و تهیدستی نیز گریزان بود و در مزرعه خود در مدینه و نیز در عراق در زمان اقامت در کوفه اشتغال داشت و از دسترنج خود می خورد و به دیگران نیز کمک می نمود . اما اگر فقر در عبارت پایانی این حدیث ” الفقر الموت الاکبر ” را به فقر در ایمان تفسیر نماییم همچنان که در برخی از روایات بدان اشاره شده ؛ آن حضرت از غنی ترین و بی نیاز ترین مردم عصر خود و همه عصر ها و زمان ها بوده است و همه کار ها و حرکات و سکنات ایشان برای خدا و به منظور تقرب ذات الهی صورت می گرفته است .

– « قال جعفربن محمد الصادق(علیه السلام):عجبت لمن فزع من أربع کیف لا یفزع إلی أربع:عجبت لمن خاف کیف لا یفزع إلی قوله عزّ و جلّ: «حسبنا الله و نعم الوکیل» فإنّی سمعت الله جلّ جلاله یقول بعقبها: »فإنقلبوا بنعمه من الله وفضل لم یمسسهم سوء» وعجبت لمن إغتمّ کیف لا یفزع إلی قوله عزّوجلّ « لا إله آلاّ أنت سبحانک إنّی کنت من الظالمین» فإنی سمعت الله عزّ وجلّ یقول بعقبها: «فإستجبنا له و نجّیناه من الغمّ وکذلک ننجی المؤمنین» و عجبت لمن مکر به کبف لا یفزع إلی قوله : «وأفوّض أمری إلی الله إنّ الله بصیر بالعباد» فإنّی سمعت الله جلّ و تقدّس یقول بعقبها:«فوقیه الله سیّئات ما مکروا» و عجبت لمن أراد الدنیا و زینتها کیف لا یفزع إلی قوله تبارک و تعالی:«ما شاء الله لاقوه الّا بالله» فإنّی سمعت الله عزّإسمه یقول بعقبها:«إن ترن أنا أقلّ منک مالا و ولدا فعسی ربّی أن یؤتین خیرا من جنّتک» و عسی موجبه.»

امام صادق(علیه السلام) فرمودند: شگفت دارم از کسی که از چهار چیز هراس دارد چگونه به چهار چیز پناه نمی برد ؟

تعجب می کنم از کسی که از چیزی می ترسد چرا به این عبارت خداوند در قرآن پناه نمی برد : حسبنا الله و نعم الوکیل ( خداوند ما را بس است و چه وکیل خوبی است ) زیرا شنیدم خداوند عز و جل پس از این عبارت فرموده است : به واسطه نعمت و فضلی که از طرف خداوند شامل حالشان گردید و هیچ بدی به آنان نرسید . و تعجب می کنم از کسی که اندوهناک است چرا به این فرموده خداوند پناه نمی برد : لا اله الا انت سبحانک انی کنت من الظالمین . زیرا پس از آن شنیدم که خداوند می فرماید : درخواست او را بر آورده ساختیم و از غم و اندوه او را نجات دادیم و این چنین اهل ایمان را نجات می دهیم، و در شگفتم از کسی که حیله ای در باره او به کار گرفته شده و چگونه به این کلام خداوند پناه نمی برد : و أفوض امری الی الله ان الله بصیر با لعباد . زیرا شنیدم که خدای بزرگ پس از آن فرموده است : خداوند او را از بدی هایی که در باره او به حیله انجام داده بودند نگه داشت، و در شگفتم از کسی که خواستار دنیا و زینت های آن است چگونه به این کلام خداوند پناه نمی برد : ما شاءالله لا قوه الا بالله . پس شنیدم که خداوند پس از آن می فرماید : اگر چه مرا در مال و فرزند از خودت کمتر می بینی ولی امید است که پروردگار من بهتر از باغ تو نصیب من گرداند. و کلمه عسی در این آیه به معنای امید تنها نیست، بلکه به معنای اثبات وتحقق یافتن است.

( خصال شیخ صدوق ج1 / 241 باب احادیث چهارگانه )

همچنان که می دانیم یکی از عبادات، ذکر و یاد خداوند است. بسیاری ازبزرگان واولیای الهی، هیچگاه از یاد خداوند غافل نمی شده اند و در همه لخظات زندگی خود خدا وبزرگی و نعمتهای بیکران او را به یاد می آورده اند.عرفا معمولا دارای ذکر خاصی هستند و گاهی روزانه صدها بار برخی از اذکار را تکرار می کرده اند. آن چه که در ذکر‌های وارد شده اهمیت دارد، حضور قلب و توجه به عمق آن‌هاست، زیرا برخی ازعرفا از همین ذکر های معروف بهره های زیادی برده اند. مثلا گاهی به ذکر های ” یا حی و یا قیّوم و یا بسم الله الرحمن الرحیم” وسایر ذکر ها مانند ذکر یونسیه که در این حدیث نیز وارد شده،اهتمام داشته اند. برخی از عرفا نیز ذکر قلبی را از ذکر زبانی به توجه بیشتر و حضور قلب،نزدیک تر می دانند و معتقدند که چنان چه ذاکر، در دل به ذکر مشغول باشد، اثر بیشتری بر روح وی خواهد گذاشت تا ذکر زبانی.در قرآن کریم نیز وارد شده است که :« ألا بذکر الله تطمئنّ القلوب» یعنی با یاد خداوند دل ها آرام می گیرد و مطمئن می گردد.

پیامبران و اولیای مقرب خداوند نیز با استعانت از یاد و نام خداوند، همواره با وجود رنج ها و بلاها، از زندگی آرامی برخوردار بوده‌اند و هیچگاه از یاد او غفلت نکرده‌اند. آن چه که نزد پیروان واقعی ادیان الهی از جمله اسلام روشن بوده و از نظرعلمی نیز ثابت شده است، تأثیر ذکر بر جهان کون و مکان است. هرنوع ذکر و دعا و یا آیات نورانی قرآن کریم، بر سلول‌های بدن انسان و نیز مولکول‌های اشیا و اجسام اطراف ما تأثیر مثبت بر جای می‌گذارد. زیرا از نظر علمی هر فعل و انفعال در عالم هستی امواجی را ایجاد می‌کند که گاهی اثر آن‌ها تا مدت ها باقی می ماند. همچنین گاهی ممکن است ذکری که بر زبان فردی جاری می گردد، تأثیر بیشتری نسبت به همان ذکر از سوی فردی دیگر بر جای بگذارد و این تفاوت به تفاوت انسان ها درجایگاه خود نزد خداوند باز می گردد. عرفایی که بر اثر ریاضت و عبادت و شب زنده داری، مراحل سیر و سلوک را به کمال رسانیده‌اند و از سوی خداوند، ولایت در تکوین به آنان تفویض گردیده است، کراماتی درزندگی آنان به ثبت رسیده و طبیعی است که پیامبر اکرم و امامان معصوم(علیهم السلام) که نزد خداوند از بالاترین جایگاهی برخوردار بوده اند، دارای کرامات فراوانی باشند که بخشی از آن‌ها در سیره وتاریخ زندگانی آن بزرگوران ثبت گردیده است.

ذکر های چهارگانه:

لا اله الا انت سبحانک انی کنت من الظالمین

حسبنا الله و نعم الوکیل

ما شاءالله لا قوه الا بالله

و أفوض أمری الی الله ان الله بصیر بالعباد

توصیه می شود که این اذکار روزانه به خصوص در طرف صبح یک صد مرتبه تکرار شود»

——————————————————————————–

-« قال علی بن ابی طالب(علیه السلام): لو لم یتوعد الله علی معصیته لکان یجب أن لا یعصی شکرا لنعمه » (نهج البالاغه/ حکمت 282)

ترجمه: اگر خداوند به خاطر معصیت بندگانش، آنان را به عذاب تهدید نکرده بود، در عین حال بر آنان لازم بود به منظور شکر و سپاس نعمت های او،سراغ گناه و معصیت نروند.

خداوند در این جهان نعمت های بسیار زیادی را بر بندگان خود، عطا فرموده است و بر اساس آیات و روایات وارد شده، شمارش آن ها برای انسان ها و فرشتگان و جنیان امکان پذیر نیست. در سوره ابراهیم آیه 34 می فرماید: « و إن تعدّوا نعمه الله لا تحصوها» یعنی: اگر بخواهید نعمت های الهی را بر شمارید، نخواهید توانست. در آیه دیگر می فرماید:« ولو أنما فی الارض من شجره أقلام و البحر یمده من بعده سبعه أبحر ما نفدت کلمات الله( لقمان/27)

یعنی : چنان چه درختان زمین قلم شوند و دریا و به دنبال آن هفت دریای دیگر نیز مورد استفاده قرار گیرند، کلمات(نعمت های) خداوند تمام نخواهد شد.

خداوند منان از باب لطف و رحمت، همواره ما را از نعمت های بیشماری برخوردار می نماید، نعمت هایی که بسیاری از آن ها حتی برای ما شاید تا پایان عمر ناشناخته باقی خواهد ماند.از جمله نخستین نعمتی که به ما ارزانی داشته است ، نعمت وجود است. در بین میلیون ها سلول ، ما را انتخاب فرموده و از نخستین دقایق انعقاد نطفه ما و بر اساس شرایط و نیاز هایمان، ما را مورد لطف و محبت های بی پایان خود قرار داده است و همه شرایط را برای رشد و بقای ما چه در رحم مادر و چه پس از تولد،فراهم نموده است. طبیعی است که ما هیچ گونه حقی بر خداوند نداشته و نداریم اما او از روی لطف و محبت ، آن نعمت ها را بر ما ارزانی می دارد و از آغاز دوران کودکی، نه تنها انسان ها، بلکه همه موجودات زنده را از علم حضوری و هدایت های تکوینی بهره مند می نماید تا از خود در برابر خطر ها دفاع نمایند و برای ادامه زندگانی خود، همواره تلاش نمایند. از سوی دیگر خداوند، انسان ها را به عنوان موجودات برتر انتخاب نموده و رسالت سنگینی را بر دوش او قرار داده است، رسالت و امانتی که بنا بر آیه 72 از سوره احزاب بر آسمان ها، زمین و کوه ها عرضه شده و آن ها از پذیرش آن سر باز زده اند و انسان آن را پذیرفته و بر دوش کشیده است.

بنا بر این جهان را خداوند در تسخیر بشر قرار داده است و همه اسباب و شرایط را برای بقا و رشد و پیشرفت او آماده ساخته است، از این رو ، انسان ها و سایر موجودات مکلف، باید پاسخ این همه لطف و محبت را بدهند. خداوند در برابر این همه نعمت و بنده نوازی، خواسته هایی خارج از توان ما ندارد. همه وظایفی که بر دوش ما نهاده است نیز راهی برای کمال و پیشرفت ماست و انجام آن ها از سوی ما چیزی بر خدا نخواهد افزود و ترک آن ها نیز چیزی از او نخواهد کاست. بنا بر این به منظور سپاس و شکر گزاری نسبت به نعمت های بی پایان او، بر ما واجب است که در پیشگاه او سر تعظیم فرود آورده و با اطاعت از فرمان های او، بندگی خود را ثابت نماییم و از گناه و نافرمانی هر چند کوچک در پیشگاه حضرتش دوری کنیم . برای این که بزرگی و کوچکی گناه را بشناسیم نیز باید به خود مراجعه نماییم که آیا این گناه در دیدگاهمان کوچک و بی ارزش تلقی می شود یا خیر؟ چناچه گناهی در نظرمان کوچک آمد، باید بدانیم آن گناه نزد خداوند بسیار بزرگ است زیرا در روایاتی وارد شده است که بزرگترین یا شدید ترین گناه، آن است که گناه کننده آن را سبک شمارد. این بحث رشته ای طولانی دارد که در آینده به اذن الهی آن رامورد بحث قرار خواهیم داد.

——————————————————————————–

– قال علی (علیه السلام) و قد رجع من صفین، فأشرف علی القبور بظاهر الکوفه: یا أهل الدیار الموحشه و المحالّ المفقره و القبور المظلمه، یا أهل التربه، یا أهل الغربه، یا أهل الوحده ، یا أهل الوحشه، انتم لنا فرط سابق و نحن لکم تبع لاحق، اما الدور فقد سکنت و اما الازواج فقد نکحت و اما الاموال فقد قسمت، هذا خبر ما عندنا، فما خبر ما عندکم؟ ثم إلتفت الی أصحابه فقال ءما لو أذن لهم فی الکلام لأخبروکم إن خیر الزاد التقوی ( نهج البلاغه صبحی صالح/ حکمت 130 )

حضرت علی (علیه السلام) به همراه اصحاب خود در حال بازگشت از جنگ صفین به قبرستانی در کنار شهر کوفه رسیدند و در آن جا توقف کردند و خطاب به مردگان فرمودند: ای اهالی خانه های وحشت ناک و جایگاه های خالی و گور های تاریک و ظلمانی، ای اهالی خاک، ای اهالی غربت، ای اهالی تنهایی، ای اهالی وحشت و هراس، شما از ما سبقت گرفتید و به دیار ابدی شتافتید و ما به نیز به شما ملحق خواهیم شد، اما خانه های شما را دیگران تصاحب کردند و اما همسر های شما ازدواج نمودند و اما مال و ثروت های شما بین وارثان تقسیم شد، این خبری است که نزد ماست، پس چه خبری نزد شماست؟ سپس به اصحاب خود رو کرده و فرمودند: اما چنانچه به این مردگان اجازه سخن گفتن داده می شد، حتما به شما خبر می دادند که بهترین زاد و توشه، تقوا و پرهیز کاری است.

دراین حرکت بسیار جالب، امیر المؤمنین علی (علیه السلام) ، خواستند به اصحاب خود بهترین زاد و توشه آخرت را معرفی نمایند. در حقیقت در این حرکت، آن حضرت، اهالی گورستان ها را معرفی نموده اند که آنان در خانه های تنهایی و غربت و وحشت و زیر خروار ها خاک آرمیده اند و هیچ انیس و مونسی در آن تاریکی قبر ندارند و دستشان از این جهان کوتاه شده و حتی اختیار سخن گفتن نیز از آنان سلب گردیده است؛ از سوی دیگر در این موعظه جاویدان ، آن حضرت در باره سرنوشت املاک و زنان و اموال آنان سخن گفته و فرموده اند که چیز هایی که باعث دلبستگی بیشتر انسان ها شده و می شود ، چیزی نیست که برای انسان ماندگار باشد و پس از مرگ انسان، این دیگران هستند که آن ها را تملک نموده و چه بسا به وصیت های او نیز جامه عمل نمی پوشانند! خانه و زن وسایر اموال انسان در تصرف دیگران قرار گرفته و از این انسانی که با امر و نهی و تصمیم خود در آن ها، تصرف می کرد، پس از مرگش، حتی به چند تکه پارچه بی ارزش نیازمند است که ورثه و بازماندگان وی آن ها را تهیه و بر او می پوشانند. آن حضرت در این حدیث، این اخبار را به اهالی آن گورستان داده اند و از آنان پرسیده اند که آنان چه خبری دارند؟ سپس به اصحاب خود می فرمایند که اینان به رغم اینکه می توانند سخن بگویند اما اجازه سخن گفتن ندارند و چنان چه این اجازه را داشتند؛ قطعا به عنوان مهمترین خبر، می گفتند که بهترین زاد و توشه انسان برای آخرت،تقوا و پرهیز کاری است. بدون شک انسان برای سفر دور و دراز خود به سوی جهانی دیگر ، به زاد و توشه کافی نیاز مند است و در این مسیر و پس از مرگ نمی تواند زاد و توشه ای فراهم آورد و می بایست پیش از این سفر، هر آن چه را که بدان نیازمند است، برای خود تدارک دیده و به آن جهان و در حساب خود ذخیره نماید. در هر صورت ما انسان ها باید در به دست آوردن بهترین زاد و توشه آخرتمان تلاش نماییم و به حد اقل تقوا اکتفا نکنیم، زیرا تقوا را مراتبی است که انبیا و اولیای الهی دارای بالاترین مرتبه آن بوده اند به گونه ای که این صفت به صورت ملکه ای در عمق جان و دل آنان رسوخ کرده و حتی از اندیشه گناه و معصیت نیز آنان را باز می داشته است، طبیعی است که برای ما انسان های عادی و غیر معصوم درک آن مرتبه نا ممکن است اما باید در این راه همواره تلاش نموده و چنان چه از خدای خود گریزان شده ایم به سوی او باز گردیم و با او آشتی نماییم. در باره کمترین مرتبه تقوی نیز حضرت امیرالمؤمنین علی ابن ابی طالب(علیه السلام) می فرمایند:«إتق الله بعض التقی و إن قلّ و إجعل بینک و بین الله سترا و إن رقّ» یعنی “از خدا بترس و پرهیز کاری کن هر چند کم باشد و بین خود و خدای خود پرده ای را قرار ده هرچند نازک باشد ” در این کلام پر از حکمت نیز آن حضرت می فرمایند که انسان باید از خدا بترسد هر چند ترس او اندک باشد و باید بین خود و خدا پرده ای را قرار دهد هرچند نازک باشد و نباید همه پرده ها را بدرد و همه پل های پشت سر خود را ویران سازد تا اگر روزی پشیمان شده و خواست باز گردد بتواند باز گردد و همه را هها را به روی خویش نباید ببندد.

——————————————————————————–

– قال علی (علیه السلام): «إنّ المرء إذا هلک، قال الناس ما ترک و قالت الملائکه ما قدّم، لله آبائکم فقدموا

لکم ذخرا و لا تخلّفوا کلا فیکون علیکم کلّا.» ( نهج البلاغه بعضا یکن

امام علی ابن ابی طالب (علیه السلام) می فرمایند: «هرگاه کسی از دنیا برود مردم می گویند که چه جای گذاشت و فرشتگان می گویند که چه پیش فرستاد؟ خدا پدرانتان را بیامرزد! پس بخشی از دارایی خود را به جهان آخرت بفرستید تا برایتان ذخیره باشد و همه را جای نگذارید تا باری بر دوشتان باشد.»

بیشتر انسان ها در دوران زندگانی در این جهان به دنبال گردآوری مال و ثروت و به دست آوردن افتخارات این جهان هستند و در این راه از یکدیگر گوی سبقت می ربایند و آرزوهای دور و دراز و بلندی را در سر می پرورانند، آرزوهایی که پایانی ندارد و با افزایش عمر انسان ها و پا گذاشتن به دوران پیری و کهنسالی دستخوش کاهش نمی گردد و همچنان به رغم پیری و بی نشاطی، در درون انسان ها از نشاط و جوانی برخوردار است. انسان بر اساس فرهنگ زلال اسلامی می بایست در تأمین نیاز های مادی زندگی خود و خانواده، تلاش نماید و از فقر و تهیدستی گریزان باشد و خود را بر دیگران تحمیل نکند و مانند همه پیامبران و اولیای الهی به کار و کوشش بپردازد و از نعمت های پاک و حلال که از سوی خداوند در اختیار بشر قرار گرفته است بهره ببرد و در نگهداری و سلامتی وجود خود به منظور بر پاداشتن دستورات خداوند از هیچ تلاشی دریغ نکند اما از افراط در این راه بر اساس دستورات اسلام ناب خود داری نماید .

پیامبران و اولیای خداوند که نه با چشم دیده بلکه با چشم دل، درون اشیاء و واقعیت های ماورای مادیات را دیده اند؛ همواره به کمترین بهره از این جهان بسنده نموده واز انباشتن سرمایه و کالای بی ارزش این جهان پرهیز کرده اند و بیشتر فرصت های عمر خود را در کسب ارزشهای اخروی و اجر و پاداش ماندگار برای جهان پس از مرگ به کار گرفته و از فرصت های طلایی این جهان در خشنودی خداوند متعال ، بیشترین بهره برداری را نموده اند. در روایتی از پیامبر گرامی اسلام حضرت محمد ابن عبدالله(صلی الله علیه و آله و سلم)نقل شده است که انسان و هر آنچه در اوست پیر می شود مگر طمع که با پیری انسان پیر نمی گردد و جوان تر می شود و شاید راز جوان ماندن طمع در انسان ها این است که انسان در دوران پیری می بیند که به زودی باید از این جهان خداحافظی نماید و از نعمت ها و لذت های مادی بی بهره گردد از این رو در راه تأمین آنها تلاشی افزون می نماید اما در دوران جوانی انسان، فرصت های زیادی را همچنان پیش روی خود می بیند و در راه آن شتاب نمی کند .

انسان دوران عمر بسیار کوتاه خود را همواره در ذخیره نمودن مال و ثروت، صرف می کند و چه بسا از آن چه ذخیره نموده است بهره ای نبرده و برای وارثان خود بر جای می گذارد و آن چه که در عمر خود نخورده و نداده؛ مورد حیف و میل دیگران قرار می گیرد. در روایتی از پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله) نقل شده است که در آن می فرمایند: «الرجال اربعه: سخی و کریم و بخیل و لئیم، فالسخی الذی یأکل و یعطی و الکریم الذی لا یأکل و یعطی و البخیل الذی یأکل و لا یعطی و الئیم الذی لایأکل و لا یعطی.»( نهج الفصاحه ج1/ ص463)

یعنی : انسان ها چهار گروه هستند: سخاوتمند و کریم و بخیل و لئیم و پست، پس سخاوتمند کسی است که خود می خورد و به دیگران نیز می خوراند و کریم کسی است که خود نمی خورد ولی به دیگران میخوراند و بخیل کسی است که خود می خورد ولی به دیگران نمی دهد و لئیم کسی است که خود نمی خورد و به دیگران نیز نمی دهد!

دم بـــدم عــمر مـی رود بر بــاد بـاده خـور باده را هرچـه بادا باد

دیدی آخر که خواجه بمرد و نبرد آنــچـه در عــمـر نخـورد و نـداد

خـود بخـــور یا بــده وگــرنه بـنــه تا خــورد دشــمنت به روز مباد

امام علی ابن ابی طالب(علیه السلام) در سخنی از سخنان گهر بارش می فرماید: « ان دنیاکم هذه لأهون فی عینی من عراق خنزیر فی ید مجذوم، و احقر من ورقه فی فم جراد، ما لعلیّ و نعیم یفنی و لذه لا تبقی» (غرر الحکم ج1/ص217) یعنی: همانا این دنیای شما در نظر من از استخوان بی گوشت خوک در دست انسان مبتلا به بیماری خوره بی ارزش تر و از برگی ناچیز در دهان ملخی پست تر است، علی را چه رسد به نعمتی که نابود شونده است و لذتی که ماندگار نیست! .

در عین حال گروهی از انسان های پاک سرشت که به معنی و مفهوم حقیقی زندگی پی برده و در درون خویش سخنان گهربار اولیای دین را تفسیر نموده اند؛ با شتاب به سمت و سوی آن حقایق به راه افتاده و از کالاهای بی ارزش این دنیا گریخته اند. چه بسا دانشمندان و نیز نیکانی که در گذشته دور و نزدیک، فریب مار خوش خط و خال دنیا را که در باطن جز عجوزی چرکین حال و چندش آور نیست، نخورده اند و در زمره عارفانی خدا شناس و دارای کرامت، در میان مردم خود درخشیده اند و به رغم این که دارای شغل و حرفه ای مانند دیگران بوده اند، به مقام های بلند معنوی رسیده اند که نمونه هایی از آن را می توان در وجود بزرگانی مانند سید هاشم حداد از شاگردان مرحوم قاضی طباطبایی در عراق و مرحوم شیخ رجب علی خیاط در تهران جستجو نمود. روشن است که شغل شیخ رجبعلی خیاط در تهران خیاطی بوده است و مرحوم سید هاشم حداد در شهر کربلای عراق به نعل بندی اشتغال داشته و معروف به سید هاشم نعلبند بوده است، اما شاگردان وی به منظور احترام ایشان، لقب «حداد» را بر آن بزرگوار نهاده اند. اینان به پیروی از اساتید و مولای خود امیر مؤمنان، به معنی و مفهوم زندگی پی برده و لحظات گرانمایه عمر خود را به آلودگی گناه و معصیت و غفلت از یاد خدا ، سپری نکرده و ثانیه های آن را در به دست آوردن افتخارات اخروی، صرف نموده اند. زیرا بر اساس آیات نورانی قرآن کریم و روایات و سیره و تاریخ پیامبران و امامان معصوم، این دنیا، جای ماندن نیست و سرانجام زندگانی در این دنیا، مرگ و مردن است و پیامبری مانند حضرت نوح (علیه السلام) که نهصد و پنجاه سال در میان قوم خود به هدایت مردم می پردازد، سرانجام می میرد و پیامبر گرانقدر اسلام نیز با عمر کوتاه شصت و سه ساله، روحش به جهان ملک و ملکوت، به پرواز در می آید و حضرت سلیمان ابن داود، با همه ملک و پادشاهی و سلطنت بر جن و انس، می میرد و حضرت ایوب با همه رنج و محنت، با این جهان، وداع می کند، این سرنوشت انسان در این جهان است، سرنوشتی که همه ما از آن غافلیم.

این رشته سری دراز دارد و در بخش های آینده « حدیث هفته» بدان خواهیم پرداخت.

——————————————————————————–

– قال امیر المؤمنین علی ابن ابی طالب ( علیه السلام):

من أصبح علی الدنیا حزینا فقد أصبح لقضاء الله ساخطا و من أصبح یشکوا مصیبه نزلت به فإنما یشکوا ربه و من أتی غنیا فتواضع له لغناه ذهب ثلث دینه و من قراء القرآن فمات فدخل النارفهو کان ممن یتخذ آیات الله هزواو من لهج قلبه بحب الدنیا ، التاط قلبه منها ثلاث : هم لا یغبه و حرص لا یترکه و أمل لا یدرکه ( نهج البلاغه / حکمه 219)

ترجمه : حضرت علی (علیه السلام ) فرمودند : هرکس برای به دست نیاوردن کالای دنیا اندوهگین شود فس قطعا به خاطر قضای خداوند خشمگین شده است و هر کس برای مصیبتی که بر وی نازل شده شکوه و اعتراض نماید پس همانا از خدا شکایت نموده است و هر کس به فرد ثروتمندی برسد و به خاطر ثروتش با وی فروتنی نماید دو سوم دینش را از دست داده است و هرکس اهل تلاوت قرآن باشد و از دنیا برود ولی به جهنم بیافتد پس او از کسانی بوده است که آیات خداوند را به مسخره می گرفته است ! و هر کس دلش شیفته محبت و دوستی دنیا گردد ، دلش به سه چیز در دنیا دلبسته گردد و همیشه این دلبستگی وی را آزار دهد : اندوهی که از او جدا نشود و حرص و آزی که او را رها نکند و آرزویی که هیچ گاه به آن دست نیابد .

در این روایت بسیار جالب که می تواند به عنوان دستوری روزانه برای ما به شمار آید حضرت امیر المؤمنین علی ( علیه السلام ) به چند موضوع مهم اشاره فرموده اند : نخست این که انسان سزاوار نیست به خاطر به دست نیاوردن دنیای بی ارزش غمگین گردد زیرا چنان چه از این جهت ناراحت شود ؛ نتیجه این خواهد بود که به قضا و حکم خداوند خشمگین شده است ، زیرا آنچه را که انسان از دنی به دست می آورد به همان میزان است که خداوند برای او مقدر کرده و در واقع قسمت او از دنیا همان اندازه بوده است .در بسیاری از آیات قرآن کریم و روایات وارد شده است که رزق و روزی از سوی خداوند بین بندگان تقسیم می شود و کم و زیاد آن ار جانب خدا تعیین می شود و بندگان در آن نقش نهایی و اصلی ندارند . در آیه ای از قرآن چنین آمده است : ” أهم یقسمون رحمه ربک نحن قسمنا بینهم معیشتهم فی الحیوه الدنیا و رفعنا بعضهم فوق بعض درجات لیتخذ بعضهم بعضا سخریا و رحمه ربک خیر مما یجمعون ( زخرف /32) در این آیه خداوند به صراحت می فرماید : ما زندگانی و روزی انسان ها را تقسیم نموده ایم و برخی را بر برخی دیگر با مال و مقام برتری دادیم تا برخی از مردم به دلیل ثروتی که در اختیارشان قرار گرفته است برخی دیگر را مسخر به خدمت خود نمایند در حالی که رحمت خداوند از آن چه آنان از مال دنیا جمع می کنند بهتر است .در آیات پساز این آیه خداوند برای اعلام بی ارزشی دنیا فرموده است که اگر همه مردم از یک امت نبودند ما خانه های کسانی که به خداوند کفر می ورزند زا در چند طبقه از نقره قرار می دادیم برای خانه هایشان درهای بسیار و تخت های زرنگار قرار می دادیم تا بر آن ها تکیه زنند و آن ها را به زیور می آراستیم و این ها همه از کالای پست و فانی دنیا است و آخرت نزد خدای تو ویژه پرهیز کاران است .( به آیات 33 – 35) همان سوره مراجعه فرمایید . آیات زیادی از قرآن کریم که کتاب درس و زندگی برای بشریت است به دنیا و آخرت اختصاص یافته است و خداوند در برخی از آن آیات ، دنیا را با آخرت مقایسه نموده و اوصاف دنیا و آخرت را بر شمرده است و تا آنجا که عقل بشر یاری می داده است ، خصوصیات بهشت را نیز بیان داشته و عذاب و کیفر گناه کاران را نیز توضیح داده است و در کنار نعمت هایی که در بهشت در انتظار پرهیز کاران و اهل ایمان قرار دارد ؛ به انواع عذاب هایی که کفار و گناه کاران را در گرداب آن ها قرار خواهد داد نیز اشاره نموده است ، ولی آن چه مسلم است هم نعمت های خداوند برای اهل بهشت و هم عذاب های اهل جهنم ، با آن چه در این دنیا لمس نموده و جلوه هایی از آن ها را احساس نموده ایم ، تفاوت دارد و طبعا خداوند در قرآن کریم از آن دسته از نعمت های بهشت و یا کیفر های جهنم نام برده است که ما به لحاظ مشاهده نمونه های دنیایی آن می توانیم آن ها را درک کنیم ، اما چه بسا نعمت هایی در بهشت برای اهل آن مقرر شده باشد که عقل ما و سیستم وجودی ما در دنیا نمی تواند آن ها را درک نماید . و همچنین اکنون عذاب های جهنم نیز چه بسا برای ما قابل درک و فهم نیست . برای ملاحظه برخی این پدیده ها میتوان به سوره های ( الرحمن ، واقعه ، دهر ، عم و… ) مراجعه نمود .

در بخش دوم حدیث امام می فرمایند : و هر کس نسبت به مصیبتی که بر او وارد شده شکوه نماید پس او از خدا شکایت نموده است ، زیرا در قرآن کریم نسبت به صبر و بردباری در برابر مصیبت ها و سختی ها تأکید شده است و در آیه ای خداوند می فرماید : “و لنبلونکم بشیئ من اخوف والجوع و نقص من الموال و الأنفس و الثمرات و بشر الصابرین الذین إذا أصابتهم مصیبه قالو إنا لله و إنا الیه راجعون ” (بقره / 155 – 156 ) اولئک علیهم صلواه …” در این آیه خداوند می فرماید که انسان ها همواره در آزمایش قرار می گیرند و آن کس در این آزمایش ها پیروز خواهد بود که صبر و خویشتن داری پیشه نموده و از جزع و فزع و ناسپاسی بپرهیزد و عبارت استرجاع را بر زبان جاری سازد، تا مورد رحمت و درود خداوند قرار گیرد.

در بخش دیگر آن می فرماید که سلام و تواضع انسان به دیگران باید برای خدا باشد نه برای طمع در مال وثروت آنان، و اگر به فرد ثروتمندی به خاطر ثروتش تواضع کند، دو سوم دینش را از دست داده است زیرا از یاد خدا غافل شده و به بنده ای که خود نیز به خدا نیاز دارد توکل نموده است.

وهر کس که در جهان دیگر به جهنم افتد در حالی که در این جهان قرآن می خوانده است، باید دانست که او از جمله کسانی بوده است که آیات خدا را به مسخره می گرفته است، زیرا به آن آیات نورانی عمل نمی کرده است و از جمله کسانی بوده است که چیز هایی را می گفته یا می خوانده است ولی نه در قلب خود و نه در رفتار خود نشانی از از آیات خداوند را از خود بروز نمی داده است.

در بخش پایانی حدیث می فرمایند که هرکس دلش شیفته این دنیا شود؛ سه چیزاین جهان دل او را می رباید و همواره او را از یاد خدا و جهانی دیگر غافل سازد، نخست غم و غصه ای است که از این دنیا بر او وارد شود و همواره حسرت گذشته و دارایی دیگران را می خورد و دوم این که گرفتار حرص و طمع ابدی می شود و تا پایان عمر خود گرفتار آن خواهد بود و سوم این که آرزو های دور و درازی را در سر می پروراند ولی به آن ها نمی رسد و آن ها را با خود به گور می برد.

——————————————————————————–

– حدیثی جالب در باره امر به معروف ونهی از منکر:

قال الباقر (علیه السلام):

أوحی الله عزّ وجلّ الی شعیب النّبی ، انّی معذّب من قومک مأه ألف ، أربعین ألفاً من شرارهم و ستّین ألفاً من خیارهم ، فقال (علیه السلام ) یا ربّ هؤلاء الأشرار فما بال الأخیار ؟ فأوحی الله عزأ وجلّ الیه : داهنو أهل المعاصی و لم یغضبوا لغضبی . (فروع کافی ج۱ ص ۳۴۳ )

ترجمه : امام باقر (علیه السلام) فرمودند : خداوند عز وجل به حضرت شعیب پیامبر وحی نمود که من صد هزار نفر از قوم تو را عذاب خواهم کرد ، چهل هزار نفر از بدکاران قوم تو وشصت هزار نفر از نیکان قوم تو را ، حضرت شعیب (علیه السلام) عرضه داشت : پروردگارا ! بدان قوم من سزاوار عذابند اما نیکان وخوبان قوم من چه گناهی دارند ؟ پس خداوند به آن حضرت وحی کرد :که خوبان قوم تو نسبت به گناه کاران مداهنه وتسامح نمودند وبه خاطر غضب من غضب نکردند .

از این حدیث می توان استفاده نمود که مسامحه و بی تفاوتی نسبت به گناه و معصیت آشکار دیگران ، خود گناهی نا بخشودنی است و عذاب الهی را به دنبال خواهد داشت ؛ زیرا در حدیثی دیگر از حضرت علی( علیه السلام ) نقل شده است که حضرت فرمودند : (الراضی بفعل قوم کالداخل فیهم و لکل داخل فی الباطل إثمان ، إثم العمل به و إثم الرضا به) کسی که به کردار ناشایست قومی راضی باشد مانند این است که با آن قوم در آن عمل شریک است و هر کس که مرتکب کار ناشایست شود دو گناه دارد‌: گناه انجام آن و گناه رضایت به آن عمل ناپسند‌ .

در هر صورت در قران کریم خداوند متعال داستان هایی از اقوام گوناگون از جمله قوم نوح ، قوم هود (عاد ) ، قوم صالح (ثمود) قوم لوط و اقوام دیگری را متذکر گردیده است و عذاب های سهمگینی که بر ان اقوام نازل شده است را شرح داده است . آن اقوام ناسپاس و طغیان گر نه تنها به دو اصل مهم یعنی امر به معروف و نهی از منکر عمل نکردند بلکه به امر و نهی و موعظه و نصیحت پبامبران خود که دارای معجزاتی نیز بودند گوش فرا نداده و به مسخره نمودن و استهزاء آنان پرداختند و با رفتار ناشایست و غیر انسانی خود باعث خشم و غضب الهی شده و در گرداب دردناک ترین عذاب های الهی گرفتار شدند . اصولا فلسفه بعثت پیامبران الهی امر به معروف و نهی از منکر بوده است و در فرایند امر به معروف و نهی از منکر است که قوام جوامع بشری حفظ شده و زندگی انسانها در فضایی آرام و همراه با امنیت سیاسی ، اقتصادی ، فردی و اجتماعی استقرار خواهد یافت و در صورت اجرای این دو اصل مهم اجتماعی از سوی عموم مسلمانان ، جان و مال و ناموس و دین آنان از امنیت کافی برخوردار خواهد شد و از تعرض نا اهلان در امان خواهد بود و در همین راستا انسان ها در اخلاق فردی و اجتماعی خود به موازین شرعی و الهی عمل نموده و دین و دنیای آنان تضمین می یابد و در پرتو گسترش معروف و ریشه کنی منکرات ، به آسایش و رفاه کافی دست می یابند . در خصوص فلسفه قیام حضرت ابا عبدالله الحسین در عاشورای سال 61 هجری ، می توان به این فراز از سخن آن حضرت اشاره نمود که می فرماید ” … إنی أحب الامر بالمعروف و النهی عن المنکر … ” یعنی : من امر به معروف ونهی از منکر را دوست می دارم . و نیز می فرماید : ( … و انی لم أخرج اشرا و لا بطرا و لا مفسدا و ظالما بل انما خرجت لطلب الإصلاح فی أمه جدی (صلی الله علیه و آله و سلم ) أرید أن آمر بالمعروف و أنهی عن المنکر و أسیر بسیره جدی و أبی علی ابن ابی طالب … ) یعنی ” من برای طغیان و سرپیچی و سرکشی و تکبر در برابر حق و برای افساد و ظلم و ستم به کسی قیام نکردم و قیام من فقط برای اصلاح امت جدم رسول خدا صورت گرفته است . همچنین می خواهم امر به معروف و نهی از منکر نمایم ” ، در واقع امام حسین (علیه السلام ) و سایر شهدای کربلا ، شهیدان راه امر به معروف و نهی از منکر هستند که جان های شیرین خود را در راه این دستور خداوند فدا نموده و بزرگترین گام را در عصر خود برای حفظ دین خدا برداشتند و اکنون وجود صدها میلیون شیعه در جهان و نیز حدود یک میلیارد و نیم مسلمان در جهان و حفظ اندیشه های اسلامی و پایگاه های دینی تماما مدیون خون های پاک این شهیدان جاوید تاریخ و سایر قربانیان عرصه جهاد و شهادت است . خوشبختانه سال های سال است که درایران اسلامی در خلال ایام دهه اول محرم و تاسوعا و عاشورا هفته امر به معروف و نهی از منکر اعلام شده است و در آن ایام برنامه های خاصی هر ساله از سوی مراجع ذی صلاح از جمله نیروی انتظامی تدارک دیده می شود ، اما در عین حال نباید به این مقدار اندک بسنده نمود و لازم است این فریضه الهی در طول سال مورد توجه مسئولان و مردم مسلمان قرار گیرد و برای شناسایی و از میان برداشتن ریشه های گناه و هر گونه جرم و جنایت در کشور می بایست بسیج عمومی امر به معروف و نهی از منکر اعلام شود و از مقطعی بودن این بسیج خودداری گردد .

——————————————————————————–

– عن ابی حمزه الثمالی قال: سمعت علی بن الحسین (علیهالسلام)یقول:ما من خطوه أحب إلی الله عز وجل من خطوتین:خطوه یسدّ بها المؤمن صفا فی سبیل الله و خطوه إلی ذی رحم قاطع و ما من جرعه أحب إلی الله عز و جل من جرعتین:جرعه غیظ ردّها مؤمن بحلم و جرعه مصیبه ردّها مؤمن بصبر و ما من قطره أحب إلی الله عز وجل من قطرتین: قطره دم فی سبیل الله و قطره دمعه فی سواد اللیل لایرید بها عبد إلا الله عزوجل ( خصال ج1 /59)

ترجمه: از امام سجاد زین العابدین(علیه السلام) نقل شده است که فرمودند: هیچ گام و قدمی نزد خداوند عزیزتر از دو گام نیست: قدمی که به واسطه آن اهل ایمان در راه خدا صف ببندند و بسیج شوند، و گام برداشتن به سمت ارحام و خویشانی که قطع رحم کرده اند، و هیچ نوشیدنی نزد خداوند بهتر از دو نوشیدنی نیست: فرو نشاندن خشم و غضب از سوی فرد با ایمان از روی حلم و بردباری و فروگذاردن مصیبت از سوی مؤمن از روی صبر، و هیچ قطره ای نزد خداوند محبوب تر از دو قطره نیست: قطره خونی در راه خدا و قطره اشکی در سیاهی شب که بنده خدا فقط برای خداوند بریزد.

یکی از بهترین عبادات بسیج کردن بندگان خدا برای بستن صفوف به منظور دفاع از اسلام است و کسانی که در این راه حرکت کنند، گام های آنان محبوب ترین گام ها نزد خداوند خواهد بود. زیرا این صفوف به هم فشرده مسلمانان در طول تاریخ بوده است که اسلام را بیمه کرده و از زوال و نابودی نگه داشته است. همچنین حرکت به سوی بستگانی که قطع رحم کرده و از خویشان خود کناره گرفته اند، نیز بهترین قدم نزد خداوند است و در اسلام دراین خصوص بسیار سفارش شده است. زیرا در این گام ها، انسان نفس خود را زیر پا گذاشته و با تواضع به دیدار کسی می شتابد که او فاصله گرفته است و در این گام مقابل به مثل نکرده است.

دو جرعه یعنی فرونشاندن خشم و غضب و دیگری تحمل رنج مصیبت نیز نزد خداوند محبوب تر است، زیرا در روایات وارد شده است که غضب، اعمال انسان را فاسد می کند. همچنان که سرکه عسل را فاسد می کند.سیره پیامبر خدا و اهل بیت بزرگوار آن حضرت نیز در این خصوص برای همه ما الگوست. همچنین از جمله صفات بارز بسیاری از اولیا و عرفا نیز حلم است. در باره مرحوم علامه طباطبایی نیز گفته شده است که آن بزرگوار هیچ گاه در طول زندگی خود، غضب نکرده است و یکی ازشاگردان ایشان نقل می کند که همراه آن مرحوم با پای پیاده به سمت منزل ایشان در شهر مقدس قم درحال حرکت بودیم و در پیاده رو خیابان نوجوانی با دوچرخه به ایشان زد و آن بزرگوار نقش بر زمین شد و دوچرخه سوار نیز با دوچرخه خود بر زمین افتاد. این جا بود که ما پیش خود گفتیم که علامه ناراحت خواهد شد و به صورت خشم آلود با دوچرخه سوار سخن خواهد گفت، اما با شگفتی مشاهده کردیم که علامه از زمین برخاست و لباس‌های خود را تکان داد و رو به دوچرخه سوار کرد و با روی خوش از وی پرسید: تو که آسیبی ندیدی؟ وی پاسخ داد که خیر، همچنین پرسید: دوچرخه‌ات هم که مشکلی پیدا نکرده است؟ وی پاسخ داد:خیر، و علامه به وی گفتند: الحمدلله، برو

دو قطره نیز نزد خداوند از همه قطره ها محبوب تر است یکی خونهای پاکی است که در راه خدا بر زمین ریخته شود. نخستین قطره خون شهید کفاره گناهان وی است و درخت اسلام همواره با خون شهیدان آبیاری شده است. خون پاک شهیدان تاریخ از بدر و احد و حنین و کربلا و سایر خون های به ناحق ریخته شده است که اکنون اسلام را زنده نگه داشته است. همچنین قطرات اشکی که اهل ایمان در مناجات خود در دل شب می ریزند بهترین قطرات نزد خداوند است،جای شکی نیست که پیامبر خدا و اهل بیت آن حضرت(علیهم السلام) بر اساس گواهی تاریخ،در نیمه های شب با خداوند مناجات می کردند و از خوف خدا اشک می ریختند.

——————————————————————————–

– « قال امیر المؤمنین (علیه اتلسلام): إن الدنیا عیشها قصیر و خیرها یسیر وإقبالها خدیعهوإدبارها فجیعهولذاتها فانیهوتبعاتها باقیه»غرر الحکم / ج 1/260

ترجمه: به راستی عیش و زندگی این جهان کوتاه و خوبیش(نعمتهای آن) اندک و روی آوردنش مکر و خدعه و رفتنش اندوه و لذت های آن نابود شدنی و اندوه ها و آثار نیک یا بد بندگانش باقی ماندنی است.

——————————————————————————–

– حدیث هفته :

قال رسول الله ( صلی الله علیه و آله و سلم(ص)

إذا کان یوم القیامه لم تزل قدما عبد حتی یسأل عن اربع : عن عمره فینا أفناه ، و عن شبابه فیم أبلاه ، و عما إکتسبه من أین إکتسبه و فیم أنفقه ، و عن حبنا أهل البیت . ( تحف العقول / 56 / مواعظ النبی و قصار کلماته

پیامبر خدا(ص) فرمودند : چون روز قیامت بر پا شود پای هیچ بنده ای نمی لغزد تا از چهار چیز پرسش شود : از عمرش که در چه گذرانیده و از جوانیش که در چه صرف کرده و از آنچه به دست آورده که از کجا آورده و در چه خرج کرده است و از دوستی ما اهل بیت .

توضیح : همچنان که روشن است عمر انسان که بهترین دوران آن در جوانی قرار دارد بسیار ارزشمند است و عمر و جوانی از دست رفته را با هیچ قیمت و پول و ثروتی نمی توان خریداری نمود . این نعمت از سوی خداوند در اختیار انسان گذاشته شده است تا انسان در پرتو آن ، به دستورات الهی،عمل نماید و وظایفی ر ا که دین اسلام بر دوش همه قرار داده است ادا نماید و به دعوت خداوند در قران کریم پاسخ مثبت داده و از این عمر کوتاه نهایت بهره برداری را معمول دارد . این دنیا به مثابه مزرعه ای است که انسان در آن بذر می پاشد و در آخرت برداشت می نماید . همچنین جلسه امتحانی است که انسان را در آن می آزمایند تا در آخرت هر آن جه را که لایق آن است پاداش دهند . در قرآن کریم در سوره (عم ) می فرماید « الذی خلق الموت والحیوه لیبلوکم أیکم أحسن عملا » او خداوندی است که مرگ و زندگی را آفرید تا شما را آزمایش کند کدام یک از شما کردار بهتری دارد.

انسان همچنین در این جهان موظف است که در کسب و کار خود نهایت دقت را به عمل آورد و از کسب و درآمد حرام و باطل و نامشروع بپرهیزد و در صرف درآمد خود نیز دقت نماید و در راه حلال آن را مصرف کند و حقوق واجب آن را نیز بپردازد ، زیرا در حدیثی آمده است که «فی حلالها حساب و فی حرامها عقاب » در حلال دنیا حساب است و در حرام آن عقاب و مجازات .

چهارمین چیزی که در روز رستاخیز در باره آن از انسان پرسش می شود محبت اهل بیت رسول خدا است . کسانی که با محبت آن خاندان زندگی کرده باشند و در جسم و اعماق جانشان دوستی اهل بیت ریشه دوانیده است، به آسانی به حساب اعمالشان رسیدگی می شود . البته آن محبت و دوستی ارزش دارد که همراه با عمل شایسته باشد و کسی که عمر خود را در لجنزار گناه و نافرمانی سپری کرده است ؛ قطعا نمی تواند ادعا نماید که با آن خاندان دوستی داشته است ! زیرا اگر آن ها را دوست می داشت عمل آن ها را نیز دوست داشت و زندگی و سیره آن بزرگواران را الگو قرار می داد و از رفتار نورانی و سرشار از عشق به خدا در آنان درس می گرفت و در محضر خالق هستی ، جان خود را با پلیدی گناه ، آلوده و ناپاک نمی ساخت و از چشمه های زلال معارف آن عناصر نورانی ، کفی بر می گرفت و درد های درون خویش را با آن مداوا می نمود و زخم های بر جای مانده از تازیانه مسموم گناه و معصیت بر جسم و جان خود را با آن التیام می بخشید . اما اگر شیعه اهل بیت ( علیهم السلام ) نتوانست در دوران عمر کوتاه در این جهان ، محبت خود به انان را در عمل و کردار خود نمایان بخشد و به نماز و روزه و سایر احکام و دستورات الهی پایبند نباشد ، پس این دوستی و محبت در چه قاموس و فرهنگی تعریف خواهد بود ؟ و تا چه اندازه ادعای این دوستی درست خواهد بود ؟

نوشته شده توسط معتقدی،شنبه, ۱۸ دی ۱۳۹۵ ساعت ۸:۴۲ ب.ظ

دیدگاه

You must sign in to post a comment.